Επιμένω μουσικά:Γνωριμία με το ρυθμικό και μελωδικό οστινάτο. Δεύτερο στάδιο

Στον αστερισμό της Επανάληψης 

Η επανάληψη υπάρχει και μέσα στην ανθρώπινη ζωη, η λεγόμενη καθημερινή ρουτίνα. Κάθε μέρα σχολείο, διάβασμα, δουλειές, μοιάζουν να μην τελειώνουν ποτε! Ένα πολύ σημαντικό συγκρότημα με εδεσσαϊκές ρίζες, οι De Facto, έγραψαν ένα καινουργιο τραγούδι με αυτό το θέμα και με τον τίτλο "Η Λούπα". Στη γλώσσα της Μουσικής η λέξη αυτή προέρχεται από το αγγλικό "loop" (=θηλιά) και σημαίνει μια επαναλαμβανόμενη μουσική φράση, συνήθως τετράμετρη, πάνω στην οποία μπορείς να βάλεις στίχους.

Ακούστε το τραγούδι, το οποίο βασίζεται σε μια μουσική Λούπα για να μιλήσει συμβολικά για την παγίδα του εγκλωβισμού στην καθημερινότητα.

Επιμένω μουσικά:Γνωριμία με το ρυθμικό και μελωδικό οστινάτο. Πρώτο στάδιο

Στον αστερισμό της Επανάληψης

Παρατηρήστε προσεκτικά την παρακάτω εικόνα. Τι παρατηρείτε;

Ακριβώς! Αποτελείται από την επανάληψη ενός μόνο μοτίβου! (Για όσους θέλουν να δημιουργήσουν το δικό τους ψηφιδωτό σε 5' λεπτά, ας πάνε εδώ).

Η επανάληψη υπάρχει στις τέχνες, υπάρχει στο σχολείο, υπάρχει στην καθημερινή μας ρουτίνα. Στη Μουσική χρησιμοποιούμε μια ιταλική λέξη, το οστινάτο(=επίμονος), για να περιγράψουμε την επανάληψη ενός ρυθμού ή μιας μελωδίας. Άρα υπάρχουν δύο είδη Οστινάτο, το ρυθμικό και το μελωδικό.

Ακούστε ένα απλό ρυθμικό οστινάτο:

Τώρα θα προσθέσουμε και μια μελωδία:

Και τώρα ακούστε τι έκανε ο Βαγγέλης Παπαθανασίου από αυτόν τον αρχικό απλό πυρήνα για το soundtrack της ταινίας "The conquest of Paradise".

Δραστηριότητα 1η

Το βίντεο είναι διαδραστικό και θα κάνει παύσεις σε ορισμένα σημεία. Εκεί θα βλέπετε πληροφορίες για το σημείο εκείνο της σύνθεσης ή ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Διαβάζετε ή απαντάτε και πατάτε "continue" για να προχωρήσει. Για καλύτερη εμπειρία παρακολουθήστε το σε Full screeen mode.

Ο Κανόνας σε ρε Μείζονα του Johann  Pachelbel από την περίοδο του Μπαρόκ είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα χρήσης μελωδικού οστινάτο.

By Benjamin D. Esham (bdesham) - Created by bdesham with GNU LilyPond., Public Domain, Link

Ακούστε το ολοκληρωμένο από την Συμφωνική Ορχήστρα του RTVE, υπό τη διεύθυνση του Adrian Leaper

Θυμάστε την πεντατονική κλίμακα στην 1η ενότητα; Είχαμε πει πως χρησιμοποιείται και στην Jazz μουσική. Ακούστε λοιπόν ένα ostinato σε πεντατονική κλίμακα από το θέμα της σειράς "Peter Gunn", το οποίο έγραψε ο Henry Mancini.

Το έκανα μια απλή διασκευή στο Song Maker, για να μπορείτε να το δείτε οπτικά και να πειραματιστείτε μαζί του (μπορείτε να πατήσετε "Edit with Song Maker" και να κάνετε όποιες αλλαγές επιθυμείτε).

Δραστηριότητα 2η

Παρακολουθήστε το βίντεο του μουσικού κομματιού. Είναι και αυτό διαδραστικο: θα εμφανίζονται πληροφορίες στη ροή του. Προσπαθήστε να τις απομνημονεύσετε.  Για καλύτερη εμπειρία παρακολουθήστε το σε Full screen mode.

Δραστηριότητα 3η

Ήρθε η ώρα να συνθέσετε το δικό σας ostinato. Έχω ετοιμάσει ένα απλό υπόδειγμα στο Song Maker. Πατήστε "Edit with Song Maker" και πειραματιστείτε. Αν θέλετε να το ψάξετε σε βάθος, μπείτε στα "Settings" και δοκιμάστε και άλλα μέτρα, κλίμακες κτλ.. Στο τέλος πατάτε "Save", μετά "Copy Link" και πατήστε εδώ για να αναρτήσετε το οστινάτο σας κάνοντας επικόλληση με ψευδώνυμο, όπως κάνατε και στις πεντατονικές κλίμακες. Το οστινάτο μπορεί να είναι ρυθμικό, μελωδικό ή και τα δύο μαζί.

Δραστηριότητα 4η

Δοκιμάστε να λύσετε το επόμενο κουίζ για να δείτε πόσο καλά μάθατε τη σημερινή ενότητα.

Συμπληρώστε με προσοχή το παρακάτω ερωτηματολόγιο, για να κλείσει η αρκετά δύσκολη διδακτική ώρα.

Μουσικοί διάλογοι (ερώτηση-απάντηση) Δεύτερο στάδιο

Θα ξεκινήσουμε αυτό το στάδιο με μια βιωματική δραστηριότητα. 

Δραστηριότητα 4

Ακούστε πάλι το τραγούδι "Ντιρλαντα" και μετά προσπαθήστε να το τραγουδήσετε με τη συνοδεία του Song Maker. Το τραγούδι υπάρχει στο Ανθολόγιο τραγουδιών Γυμνασίου στη σελ 37.

Μουσικοί διάλογοι (ερώτηση-απάντηση) Πρώτο στάδιο

Το σχήμα ερώτηση-απάντηση είναι ίσως το πιο θεμελιώδες σχήμα επικοινωνίας. Όταν γίνεται ένας διάλογος(π.χ. "Πως είσαι; Είμαι πολύ καλά!"), η φωνή αλλάζει ύψος και ένταση, και με αυτόν τον τρόπο γίνεται αυτόματα αντιληπτή η ενέργεια της ερώτησης και της απάντησης.
Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες και μικρομεταβολές που συμβαίνουν εσωτερικά στην κάθε πρόταση, αλλά χάριν ευκολίας μπορούμε να πούμε ότι:

• Στην ερώτηση υπάρχει σταδιακή αύξηση έντασης και ύψους.
• Στην απάντηση υπάρχει σταδιακή μείωση έντασης και ύψους.

Σχηματικά θα μπορούσαμε να τα αναπαραστήσουμε ως εξής:

Ερώτηση-Απάντηση

Μουσική σε πέντε τόνους (Δεύτερο στάδιο)

 Δεύτερο στάδιο

Δραστηριότητα 1η

Θα ξεκινήσουμε με το SongMaker του Chrome Music Lab. Είναι πολύ εύκολο στη χρήση και θα το μάθεις τέλεια σε ένα λεπτό!

Εδώ βλέπεις μια επαναλαμβανόμενη απλή δίφωνη μελωδία, που αν παρατηρήσεις προσεκτικά έχει μόνο πέντε τόνους. Αυτό φαίνεται και από τα χρώματα, που είναι επίσης μόνο πέντε.

Άκουσε τη μελωδία και μετά φτιάξε μια δική σου, κλικάροντας στο "Edit with Song Maker", η οποία να αποτελείται μόνο από τα πέντε αυτά χρώματα. 

Αφού δημιουγήσεις το δικό σου τραγούδι, πάτα "Save" επίλεξε "Copy Link". Μετά πήγαινε στο συνεργατικό έγγραφο  εδω  και βάλε όνομα ή ψευδώνυμο και τον σύνδεσμο του τραγουδιού σου στις αντίστοιχες στήλες. Έτσι μπορούν να ακούσουν οι άλλοι το τραγούδι σου, αλλά και εσύ τα τραγούδια των άλλων.

Μουσική σε πέντε τόνους (Πρώτο στάδιο)

Μουσική σε πέντε τόνους

Πρώτο στάδιο

Η πιο δημοφιλής πεντατονική κλίμακα έχει τις παρακάτω νότες:

Δραστηριότητα 1η

Ακούστε την κλίμακα πατώντας "Play"  και τραγουδήστε παράλληλα

Το πεντατονικό τραγούδι είναι μια πανάρχαια μουσική πρακτική και οι άνθρωποι τραγουδούν πολύ εύκολα και γρήγορα στην πεντατονική κλίμακα, ακόμη και χωρίς καμιά μουσική εκπαίδευση.
Ο περίφημος Bobby McFerrin το αποδεικνύει στην πράξη στο παρακάτω βίντεο:

Μουσική και διαφήμιση

Μουσική και διαφήμιση Η διαφήμιση επιδιώκει να τραβήξει την προσοχή των καταναλωτών σε κάποια συγκεκριμένα προϊόντα ή υπηρεσίες. Για να επιτύχει τους σκοπούς της και χρησιμοποιώντας τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, εκμεταλλεύεται σε μεγάλο βαθμό τη δύναμη που ασκεί η μουσική στον άνθρωπο. Το τζινγκλ (jingle) είναι ένα σλόγκαν που μένει στο μυαλό και μπαίνει πάνω σε μια δεδομένη μελωδία για διαφημιστικούς σκοπούς ή σε εκπομπές, κυρίως για την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο. Ένα αποτελεσματικό τζινγκλ (jingle) δημιουργείται για να μείνει στη μνήμη κάποιου («να του θυμίζει κάτι»). Πράγματι, τα καλύτερα τζινγκλς μπορούν να μείνουν στη μνήμη του καταναλωτή σε όλη του τη ζωή. Στις αρχές της δεκαετίας του ’30 υπήρχαν αυστηροί κανόνες όσον αφορά τη διαφήμιση. Τα τζινγκλ μπορούσαν να αναφέρουν το όνο- μα της εταιρείας ή το είδος του προϊόντος αλλά να μην αναφέ- ρουν το ίδιο το προϊόν. Οι στίχοι ενός τζινγκλ πρέπει να αναφέρονται στα τρία παρακάτω θέματα: Το όνομα της εταιρείας ή του προϊόντος Τη φιλοσοφία πίσω από την ονομασία του προϊόντος Την υπηρεσία ή τα προνόμια που προσφέρει το προϊόν Ένα διαφημιστικό τζινγκλ διαρκεί περίπου 30 δευτερόλεπτα.

Η μουσική θα πρέπει να αντανακλά το ύφος και το στυλ της εταιρείας ή του προϊόντος. Για παράδειγμα: Αναψυκτικά    ?    νεανικό ακροατήριο    ?    μοντέρνα μουσική. Μεσιτικό γραφείο    ?    ώριμο ακροατήριο    ?    συντηρητική μουσική.  Διαφημίσεις προϊόντων με μουσική υπόκρουση υπάρχουν από το 1923 (στις ΗΠΑ για την εταιρεία General Mills), περίπου την εποχή που έκανε την εμφάνισή του το εμπορικό ραδιόφωνο. Το διαφημιστικό τζινγκλ δεν εμφανίστηκε ξαφνικά αλλά η διείσδυσή του στο ραδιόφωνο ήταν μια εξελικτική διαδικασία μάλλον, παρά μια ξαφνική ανακάλυψη. Μπορεί οι στίχοι εκείνων των διαφημίσεων να φαντάζουν εξαιρετικά απλοϊκοί στη σημερινή σύγχρονη κοινωνία, αλλά εκείνη την εποχή η διαφήμιση προκαλούσε πραγματικά εντύπωση στους ακροατές. Ψυχολόγοι και νευρολόγοι, που ασχο- λούνται με την επίδραση της μουσικής στον ανθρώπινο νου, ανακάλυψαν ότι η μουσική που ασκεί έντονη επίδραση στο συναίσθημα του ανθρώπου, είναι δύσκολο να ξεχαστεί.   Πολλοί μουσικοί δημιούργησαν συνθέσεις, ειδικά για διαφημιστικούς σκοπούς, αλλά και πολλές προϋπάρχουσες συνθέσεις χρησιμοποιήθηκαν για τους ίδιους λόγους. Ακόμα και σήμερα, οι άνθρωποι αναπολούν μελωδίες διαφημίσεων προϊόντων μισού αιώνα πριν που ίσως και να μην υπάρχουν πλέον στην αγορά. Σήμερα, με το διαρκώς αυξανόμενο κόστος των πνευματικών δικαιωμάτων στη μουσική δημιουργία, ένας μεγάλος αριθμός διαφημιστικών εταιρειών ανακαλύπτει ξανά το κατά παραγγελία τζινγκλ ως μια πιο συμφέρουσα οικονομικά προοπτική των διαφημιστικών τους αναγκών.